CANTIGAS DE AMIGO, A POESÍA E A MÚSICA DOS CAMIÑOS MEDIEVAIS.

Reprodución dalgúns instrumentos medievais.

Unha muller nova agarda incansable ó seu amado. Namentres, consulta o seu desacougo coa nai ou fala do entorno no que se atopa. Ás veces, nin sequera nos dan a coñecer se o desenlace é feliz ou remata en traxedia, sendo a espera a única trama que se nos relata.

Así eran as cantigas de amigo, obras centrais da literatura galega medieval, que coñeceu un inaudito esplendor durante este periodo. Foron menos de dous séculos, entre o século XIII e o XIV, no que a sociedade da época, dende mendigos ata reises como Alfonso X O Sabio,  se viu seducida por aquela língua doce e musical. Os peregrinos camiñaban xa a Compostela e era alí, aqueles camiños, algúns dos lugares nos que os xograres atopaban o seu público. Pouco ou nada se coñece deles. Haberían de ter vidas apaixoantes e ateigadas de aventuras e seguramente tamén curtas.

De Martín Códax creese que naceu no barrio vigués do Areal, aínda non integrado na cidade na época medieval. As súas andainas polos camiños debérono levar ata as Cortes de Castela e Portugal, e por suposto, tamén en Compostela. Pero xulgando as súas cantigas, espalladas en 98 versos, sempre debeu gardar lembranzas melancólicas de Vigo e do mar, ós que constantemente fai referencia.

De Mendiño, o seu só nome failles pensar ós expertos que se trataba dun mendigo, aínda que tamén podería deberse a unha derivación dalgún topónimo. O que si se da por seguro é que se trata dun alcume e non dun apelido. De Mendiño só se conserva unha única cantiga, aínda que de gran beleza. A ubicación na Illa de San Simón e a revelación dun final tráxico convértena nunha das cantigas máis coñecidas e fermosas:

sedia-me eu na ermida de s simion
e cercaron-mi as ondas que grandes son
eu atendendo o meu amigo
eu atendendo o meu amigo

estando na ermida, ante o altar
cercaron-mi as ondas grandes do mar
eu atendendo o meu amigo
eu atendendo o meu amigo

e cercaron-mi as ondas que grandes son
nen hei barqueiro nen remador
eu atendendo o meu amigo
eu atendendo o meu amigo

e cercaron-mi ondas do alto mar
non hei barqueiro nen sei remar
eu atendendo o meu amigo
eu atendendo o meu amigo

non hei barqueiro nen remador
morrerei fremosa no mar maior
eu atendendo o meu amigo
eu atendendo o meu amigo

nen hei barqueiro nen sei remar
e morrerei fremosa no alto mar
eu atendendo o meu amigo
eu atendendo o meu amigo

Por último, Pero Meogo foi posterior ós dous anteriores. Polo seu nome créese que de era crego e que trocou esa vida polos camiños. Debeu ser da comarca do Ribeiro, polo que o mar xa non forma parte parte dos seus versos, aínda que si os soutos, os cervos e os montes.

As cantigas de amigo, estas pequenas grandes xoias da literatura galega, resultan todo un fito en si mesmas, polo difícil acontecemento a súa conservación ata o día de hoxe. Dalgunhas incluso se conserva a música orixinal coa que os xoglares percorrían Galicia, Portugal e Castela, aínda que a súa lectura só está o alcance de eruditos.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s