“GYMKANA” FOTOGRÁFICA POLA ILLA DE AROUSA: DEPORTE, DIVERSIÓN E DE BALDE PARA A TARDE DO VINDEIRO MÉRCORES

Plano do perímetro da proba.

Plano do perímetro da proba.

Hoxe traemos ata vostedes unha opción de lecer para esta semana de vacacións. E atrevémonos a recomendarlla porque se trata dun evento que promete ser divertido e de balde. Falamos da “Gymkana” fotográfica pola Arousa. Terá lugar o mércores a partir das catro da tarde, partindo da praza do Regueiro. Para participar o único que terán que facer é presentarse alí a esa hora. Só se require ter un teléfono móvil con cámara de fotos e conexión a internet e pódese participar en grupo ou por separado.

A inciativa parte dun grupo de rapazas arousanas que buscaban ofertas de lecer para a Semana Santa que non implicara gastar moitos cartos. E así foi cómo xurdiu a idea da “gymkana”. Cóntannos que xa fixeron algo semellante cando estudaban en Santiago, e pensaron que, si foi divertido alá en Compostela, canto máis divertido vai ser na Arousa. Nun primeiro momento pensaron en facer a “gymkana” elas soas, pero despois ocurriuselles convidar a máis xente aproveitando as redes sociais, pois “cantos máis participemos, mellor o imos pasar”, según unha das rapazas.

Para facer a proba, crearase un multitudinario grupo de “whatsapp” para todos os participantes. Neste grupo irán aparecendo diferentes fotos de detalle de distintas partes da Arousa, (unha porta, un cartel, etc.) que están integradas dentro dun perímetro determinado (na imaxe poden ver o plano do mesmo)

. Os participantes terán que adiviñar e buscar o sitio onde se encontra cada foto e quitar unha o máis semellante posible á foto proposta. E si xa se fai con “selfie” incluido, pois mellor.

Gañará o primeiro grupo ou persoa que, obviamente, logre identificar todas as fotos. Iso si, o premio será, ademais da honra, pasar unha tarde de deporte e divertida. Así pois, xa saben, o mércores ás catro da tarde poñan as súas roupas e calzado máis cómodo e acudan ó Regueiro. Porque,… coñecemos tan ben a Arousa como cremos?

Para máis información e dúbidas, poden consultar o evento de Facebook,

https://www.facebook.com/events/838827526191226/

A MULLER TRABALLADORA DA AROUSA (PERMÍTASE A REDUNDANCIA)

A muller da Arousa sempre levou unha vida moi activa laboralmente, que tentaba  conxugar có seu traballo na casa. Xa fora indo á seca, poñendo patacas, vendendo peixe, como atadoras ou redeiras, etc e todo unido ó difícil pero pouco recoñecido traballo de levar unha casa e criar fillos. Hoxe en día os traballos das mulleres da Arousa son máis diversos, gracias á oportunidade de acceder ós estudos e ó carácter máis independente da muller en xeral. Pero iso non evita que en todo o noso pasado ata onde nos chega a memoria, ser unha muller na Arousa fora sinónimo de ser muller traballadora.

Doli_Doli_Film

Traballadoras da fábrica de Odosa no seu encerro durante o conflito.

Doli, Doli, Doli... as conserveiras

Cartel dun documental que conta a historia do conflito laboral de Odosa.

m1

Traballadoras de Odosa, moitos anos antes do conflito, nun momento de lecer.

m2

Repartidoras de pan.

m3

Mulleres no lavadoiro da Abilleira.

m4

Atadoras ou redeiras no peirao do Chufre.

m4

Sequeira escollendo a ameixa nos anos 60.

m5

Traballadoras da conserva.

m7

Mulleres á porta da antiga lonxa nos anos 60.

sequeiras

Grupo de sequeiras.

Documentación:

 

santiagoturismo.com

Ilha de Arousa 1969-70, de Uxío Outeiro, youtube.com

A Illa de Arousa, un percorrido no tempo. Deputación de Pontevedra.

 

 

25 ANOS DA APARICIÓN DA AREA DA SECADA NA SERIE DE TVE “BRIGADA CENTRAL”

Os máis novos non se acordarán, por algo son xa 25 anos, pero “Brigada Central” foi unha existosa serie de Tve, cando a pública aínda dispuña daquela supremacía, pois as teles privadas estaban aínda nos seus albores. Foi emitida a finais de 1989 e principios de 1990 e o seu capítulo 9, titulado “El Cebo” estivo dedicado a unha trama de narcotráfico, e gran parte do capítulo estivo rodado en Vilagarcía.

Inicio da persecución, camiño á Area da Secada.

Inicio da persecución, camiño á Area da Secada.

O guión foi do prolífico escritor Juan Madrid, autor de numerosas novelas entre as que se atopa “Días Contados“, que foi levada ó cine. Ademáis da Arousa, aparecen outros escenarios moi recoñecidos por nos, como o muelle de Ferrazo, a Praza de Abastos de Vilagarcía ou a antiga sede da Policía Municipal.

Pero o que revolucionou por completo a Arousa foi a chegada do equipo de rodaxe á Area da Secada. A expectación era enorme sobre todo pola presencia na Arousa do protagonista da serie, Imanol Arias, daquela considerado todo un sex symbol.

Escena do capítulo na Area da Secada, con bateas ó fondo.

Escena do capítulo na Area da Secada, con bateas ó fondo.

Nun dos capítulos máis galegos de toda canta serie nacional haxa, incluso escoitamos falar galego. Foi a través do personaxe da doce Teresiña, autóctona do lugar e vendedora de queixo de Curtis (?) na Praxa de Abastos de Vilagarcía.

Destacamos tamén a presencia no capítulo, inesperada, polo que sempre se agradece máis, do gran Roberto Vidal Bolaño.

Pero é a partir do minuto 49:50 cando comenza a escena máis trepidante, a persecución que culmina nas dunas da Area da Secada. Non contaremos mais, para non caer en spoilers por si deciden ver o capítulo enteiro. Non sabemos qué tería de malo para Juan Madrid topónimos como a Area da Secada ou o Campelo, pero o certo é que na serie o lugar recibe o nome de “A Punta da Mona”.

O "malo" é acorralado polos policías da Brigada.

O “malo” é acorralado polos policías da Brigada.

Polo demáis, seguro que a escena lles enche de nolstalxia, e case non poderán crer que pasaran xa 25 anos. Semella xa difícil lembrarse que daquela os coches podían chegar ata a praia. E esta, gracias a unhas fermosas imaxes aéreas, podemos vela en marabillosos planos, como o que era, un espazo virxe e natural, aínda sen pasarelas, nun día nubrado e de vento, como tantos hai na Arousa.

UNHA VOLTA POLA AROUSA E OS SEUS PIORNOS.

Fai uns meses xa dabamos conta neste mesmo espacio da gran particularidade dos piornos da Arousa. Naquela ocasión, falando de Pedraserrada, reparábamos na presenza de gran cantidade de piornos situados na beira do mar, algo que non é demasiado corrente, agás en Combarro e pouco máis. Pero non remata aí as historias dos piornos na Arousa, máis ben empezan, porque aínda que sexa tan grande a cantidade que hai, de seguro que hai unha historia por cada un deles. A parte dos de Pedraserrada, temos un exemplo de piorno costeiro na zona da Salga, moi preto do Campo.

Piorno costeiro situado na zona da Salga.

Piorno costeiro situado na zona da Salga.

Neste artigo tentamos recopilar algúns piornos que nos pareceron interesantes e que nos despertaron a curiosidade, o que non quere dicir que sexan os únicos, nin moito menos.

Os piornos son unhas contrucións que xa en sí están cargadas de misterio, pois a súa orixe é descoñecida ou difusa. Porqué ese deseño en concreto? Porqué só existen en Galicia? É certo que tamén os hai en Asturias e outras zonas cercanas, pero as súas diferencias cós galegos son máis que notables.

A nosa amiga Sandra, guía turística da zona do Salnés, comentounos en certa ocasión que uns turistas, estando observando un piorno, lle preguntaron se nesa construción se metían os mortos. Pero, a qué viría esa macabra suposición? Á presenza de cruces nos tellados do piornos, quizáis? Porque ben certo é que pouco se pode comprender a presenza de elementos relixiosos nun lugar onde se garda o millo e as patacas.

Polo demáis, unha especie de rodas no alto da súas patas é un exemplo máis do elocuente enxeño galego, xa que sirven para que os ratos non gabeen por elas e estraguen a colleita gardada.

Piorno no Santo en memoria de Manolo Lojo.

Piorno no Santo en memoria de Manolo Lojo.

Có paso dos anos, os piornos viviron situacións comprometidas ó caer en desuso. En moitos casos foron derrubados, xa que as familias necesitaban os espacio e sacrificaban o piorno que xa facía anos que non usaban. En moitos casos foron cambiados de sitio. Creemos que este é o caso do piorno que está no Santo e que é en homenaxe a Manolo Lojo. Este piorno puido estar no seu inicio fronte a casa do cura, pero non puidemos corroboralo.

Piorno situado nas galerías de Goday.

Piorno situado nas galerías de Goday.

Hoxe en día os piornos son moi valorados como construcións tradicionais e son protexidos por Patrimonio Galego, polo que nin sequera os propietarios poden derrubalos. Pero en cambio danse outras situacións un tanto extrañas, como que os piornos aparezan como “atrapados” case en calquera parte. Un exemplo pode ser o piorno que está fronte as galerías de Goday, que actúa como un elemento decorativo do pasado que acompaña ás actuais galerías.

Piorno da zona do naval tapado con pedra na súa parte inferior.

Piorno da zona do naval tapado con pedra na súa parte inferior.

Pero non son poucos os piornos un tanto particulares que podemos atopar dando un paseo pola Arousa. No Naval, por exemplo, hai un piorno que antes críamos que é único en toda Galicia. E é que a súa parte inferior está tapiada, cerrada con pedra. Por suposto, descoñecemos qué propósito tiña facer algo así, polo que rogamos que si entre os nosos lectores alguén sabe algo, que non dubide en dicírnolo. Gracias a un amigo de Aguamorta, Lis Outeda, a quen lle agradecemos fondamente a información facilitada, sabemos agora que este piorno non é único na súa especie, xa que na casa do cura e no barrio da Torre hai outros dous piornos igualmente fechados na súa parte inferior.

Piorno inclinado no Cantiño.

Piorno inclinado no Cantiño.

E como en cada cidade e pobo que se precie debe haber unha torre de Pisa, pois aquí temos nos a nosa. Como vemos, a inclinación da que presume este piorno non é ningunha parvada.

A "Rúa do Piorno" e o piorno que lle da nome.

A “Rúa do Piorno” e o piorno que lle da nome.

E aquí temos outro piorno moi especial. A simple vista, non semella ter ningunha particularidade, agás da propia construción en si, que xa bastante é. Pero entón reparamos no nome da rúa e este é “Rúa do Piorno”. Polo tanto, estamos ó mellor, diante dun dos máis antigos piornos da Arousa?

Piorno de oito pés. Foto extraída dun artigo do ano 1935.

Piorno de oito pés. Foto extraída dun artigo do ano 1935.

Por último, remitímonos unha vez máis, non será a última, ó artigo sobre a Arousa publicado polo xornal “Estampa” de Madrid en marzo de 1935. Neste artigo aparece un piorno de oito pés, e que está apoiado nun muro. Cando antes nos referiamos a que, cando se necesitaba o sitio derrubábase o piorno, temémonos que iso foi o que lle aconteceu a este. O xornalista de “Estampa” pasou unha tarde na Arousa e, polo que conta no artigo, os lugares que visitou non foron máis aló do Chufre e do Campo, polo que este piorno debeu estar nalgunha destas zonas no seu día.

Piorno situado na Rúa Outeiro da Vila, que data do ano 1896. Imaxe: Lis Outeda.

Piorno situado na Rúa Outeiro da Vila, que data do ano 1896. Imaxe: Lis Outeda.

Non víamos problable a existencia de máis piornos de oito pés na Arousa, pero novamente gracias a Lis Outeda coñecemos a existencia de, nada máis e nada menos, catro piornos dese tipo, que tamén son chamados de “tres claros”. Están situados no Muíño de Auga, na rúa Paradela, no Con do Forno e, por último, un piorno moi especial situado na rúa Outeiro da Vila, que destaca polo seu excelente estado de conservación, sobre todo tendo en conta que data, nada máis e nada menos, do ano 1896. O propio Lis non descarta a existencia de máis piornos deste tipo.

FELIZ SOLSTICIO DE INVERNO DENDE QUILMA

Na Arousa as pedras falan, viven e observan. Por iso, cada ano, cando se produce o solsticio de inverno, homenaxeamos algún dos conxuntos máis característicos e impresionantes dos que dispoñemos, que non son poucos, para emular, dalgunha maneira ó Stonehenge. Comezamos o ano pasado có Con do Navío e nesta ocasión, o lugar ó que nos trasladamos foi Quilma, a ese especial monte e ó seu presunto menhir.

_DSC0146

Atopámolo nun lugar estratéxico. Por un lado, o muíño de auga e as praias de Carreirón en fronte. Por outro, o Areoso, na que seguramente é a perspectiva máis espectacular que se pode atopar do illote dende terra. Segundo os restos arqueolóxicos, Quilma formaría parte dunha liña que comenza cós restos funerarios do Areoso e que tería alí a súa continuación. De feito, en documentos antigos constátase a existencia do topónimo “Castro de Quilma”, algo que fai máis que probable a antiga existencia dun castro nesta zona.

_DSC0148

Especial atención merece unha estructura de catro metros que se alza inclinado alí, o máis parecido a un menhir que podemos encontrar en moitos quilómetros á redonda. De feito, este con chamou a atención do biólogo e xeólogo arousán Juan Poza, que alertou ós expertos sobre isto. E non podía estar moi desencamiñado, pois dende un primeiro momento considerouse que era necesario someter a estudo a rocha. E é que a natureza é ben caprichosa e unha gran parte da súa obra escapa á máis grande imaxinación humana. Aínda así, demasiado perfecta e demasiado trazada semella. Claro que, polo momento, os estudos non chegaron a resultados concluínten do que para nós xa sempre será un menhir.

_DSC0149

 

RAMÓN NETO GAÑA UN NOVO CERTAME LITERARIO

descarga

Estas datas especiais comenzan cunha gran nova, xa que o poeta Ramón Neto ven de gañar un novo concurso literario, o premio de poesía Eusebio Lorenzo Baleirón, que convoca o Concello de Dodro. Un galardón que se une a unha carreira literaria imparable. Ramón, nado na Illa de Arousa en 1975 reside dende moitos anos en Bruselas, onde exerce como docente. A súa traxectoria literaria comenzou en 2009, cando se proclamou gañador do XXII Premio Nacional de Poesía Pérez Pallaré có poemario “Estación única dunha illa”. En 2012 gañou o XVI Premio Miguel González Garcés pola súa obra “As lavandas adáptanse a todo erro de navegación” e en 2013 gañou o VIII Certame de poesía erótica Illas Sisargas por “Dominio Público”.

Facía xa tempo que dende Aguamorta queríamos facer unha homenaxe ós poetas arousáns, tanto os de onte coma os de hoxe, porque é unha gran fortuna que o noso pobo teña os seus poetas. Comezamos así con esta humilde pero merecida homenaxe a Ramón, un amigo ó que admiramos e cunha gran traxectoria á que seguiremos moi atentos. Moitos parabéns!

 

OS COMENZOS DO CINE NA AROUSA, ANO 1935.

Pode que o lembremos como a época dourada do cine na Arousa o asociemos a heroes tan dispares como Cantinflas, Superman ou Bruce Lee, ademáis dunha velliña có seu pano negro á cabeza, que se apostaba diante das portas dos cines Arosa e Capitol rodeada de lambetadas, onde ían todos os nenos a arremuiñarse. Pero o cine na Arousa tivo unha esplendorosa época nada máis chegar a luz eléctrica, precisamente, cando menos medios se dispuñan.

Rapaces agardando para entrar no Cine Arosa.

Rapaces agardando para entrar no Cine Arosa.

Un artigo publicado no xornal madrileño “La Estampa” cóntanos todo iso en primeira persoa. O xornalista de dito xornal, Lorenzo Carriba, pasou unha tarde na Arousa en marzo de 1935, só uns meses despois de que a Illa “proclamase” o seu estado independente. Os relatos que se suceden ó longo do artigo son unha testemuña excepcional para o presente, polo que sen dúbida non imos tardar en volver moitas veces a este documento.

De entre todas as historias que se van sucedendo ó longo desa tarde, atopamos o relato da nova sensación que percorría toda a Arousa: o cine. A xente cóntalle ó xornalista que dous alemáns (os irmáns Willisch) montaran unha central eléctrica, que estaba a chamar a revolucionar a vida cotiá. Así pois, só un mes despois de que a luz por fin chegara á Arousa, había xa dous cinematógrafos de cine mudo. Un terceiro sonoro inaugurábase, precisamente, a mesma tarde da visita do xornalista. O seu nome pode que lles sexa familar, O Capitol. Para que este funcionara, as luces das casas tiñan que estar apagadas, pero lonxe de importalles iso ós nosos veciños de entón, semella que se prestaban gustosamente.

Maurice Chevalier era o actor de moda na Arousa de 1935.

Maurice Chevalier era o actor de moda na Arousa de 1935.

Foi así como as rapazas da Arousa andaban todas namoradas do galán da época, o actor francés Maurice Chevalier, gracias ó seu filme “El desfile del amor” (“The love parade” na versión orixinal). Unha película ésta do ano 1929, polo que tan só seis anos despois chegaba a proxectarse na Arousa.

Polo tanto, agora coñecemos que, ademáis da época na que conviviron os cines Arosa e Capitol, houbo un tempo no que na Illa eran tres os cines que había. A maxia do sétimo arte ten estas cousas.