CARMEN BARCIA, A HISTORIA DO VELLO VELEIRO ATRACADO EN VILAGARCÍA

Qué triste o destino dos vellos lobos de mar, cando logo dunha intensa vida, chea de travesías, aventuras, cambios de donos, de actividade, non lles queda máis remedio, chegado o final dos seus días, que ficar varado nun peirao, resultando non ser máis ca un estorbo para os seus habituais usuarios.

Carmen Barcia en Vilagarcía de Arousa. Imaxe: Marcos Cancelas

Carmen Barcia en Vilagarcía de Arousa. Imaxe: Marcos Cancelas Dozo

É esta a realidade dos barcos abandoados, barcos pantasma que semellan contarnos as súas historias a través dos seus esqueletes de madeira. Coma no caso do motoveleiro Carmen Barcia, deitado na rampa do Cavadelo no porto de Vilagarcía,  permanece agochado detrás de novas e sofisticadas pistas de pádel e do glamour dos barcos de vela lixeira de competición.

O Carmen Barcia foi construido en 1953 nuns asteleiros de Noia. E a partir de entón levou a cabo unha traxectoria que o fixo moi popular e admirado en todos os portos galegos, pois posiblemente, non debeu de haber nin un só no que non deiraxa de ir. Navegaba a vela e con motor auxiliar e eran moitas as travesías que finalizaba. As máis habituais habían de ser hacía o sur, a Andalucía, chegando tamén á costa africana, cara onde trasportaba madeira e de onde regresaba con viño, sal e outros produtos. Tamén eran habituais as súas viaxes a Asturias e Euskadi, a onde levaba tamén madeira, e regresaba con cemento e carbón.

imrama.com

O Carmen Barcia, na súa época dourada. Imaxe: http://www.imrama.com

Logo de anos onde cambiaron os seus donos, así como o motor e incluso tamén o seu nome (chegou a chamarse Ramón del Valle-Inclán), o Carmen Barcia sufriu a súa transformación máis radical en 1975, ano no que se convertiu en draga para extraer area do río Ulla.

Xa no ano 1994, atopándose encallado en Pontecesures, un matrimonio procedente de Madrid dou con el e soñou coa súa restauración. Invertiron niso serias esperanzas e moreas de cartos, para o cal trasladaron o barco ó porto de Vilagarcía. Desgraciadamente, as necesidades do Carmen Barcia eran demasiadas e a restauración non puido ser finalizada. A partir de entón, o barco permenece en Vilagarcía abandoado á súa sorte.

E alí leva xa 20 anos. En 2014 sufriu un afundimento que fixo que tivera que ser reflotado, a partir de entón, permanece la rampa do Cavadelo, molestando para uns, dando mala imaxe para outros e conmocionado coa súa beleza melancólica a moitos. Non deixen de visitalo, o Carmen Barcia ten os días contados porque non lle queda outro destino máis que a demolición.

O BARRIO MARIÑEIRO DE PEDRASERRADA

pedra7

lanchas (Imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Non hai vila ou cidade que non teña o seu propio barrio mariñeiro, coma no caso do Berbés en Vigo ou Santo Tomé en Cambados. Este último, incluso, era unha poboación propia que acabou uníndose á vila natal de Ramón Cabanillas.

pedra6

Piorno (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Claro que, falar dun barrio mariñeiro na Illa de Arousa pode resultar un tanto raro, pois toda ela é mariñeira. Pero hai algo diferenciador na zona de Pedraserrada, algo que pode entroncar con outros clásicos barrios mariñeiros. Pedraserrada foi uns dos primeiros barrios da Arousa, algo que ven demostrado pola presenza de casiñas de pedra antigas, nunha concentración máis alta que no resto da Arousa. Moitas destas casas foron restauradas, pero tamén é certo que é unha zona que vive unha gran degradación, sobre todo na súa parte costeira.

pedra5

Pedra Serrada (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Pedraserrada constrúese a base dun enmarañado de rúas estreitas e pedregosas, con laxes asomándose no chan e nos camiños. Fai non moitos anos eran habituais alí as tabernas, como “a de Monchita”, moi recordada entre os veciños. Unha circunstancia que reforza, e moito, a súa condición mariñeira.

pedra4

Pedra Serrada (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Outro dos seus elementos diferenciadores é a presenza de piornos. Estas construcións tipicamente galegas eran, e seguen sendo, moi habituais en toda a Arousa. A principios de século dicíase que había un en cada casa. A particularidade dos de Pedraserrada é que moitos deles se atopan á beira do mar, unha circunstancia esta pola que é coñecido e admirado o fermoso pobo de Combarro, no que si se levou a cabo unha remodelación e restauración dos seus elementos arquitectónicos. Non é doado en xeral pescudar a data de construción dun piorno, pero segundo nos conta un veciño, e poñendo como referencia ó pai e ó avó, podemos dicir que no último cuarto do século XIX o piorno da súa casa xa estaba en pé.

pedra3

Pedra Serrada (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

E xa achegándonos á costa, vemos unha paisaxe en Pedraserrada onde os piornos se asoman ó mar e conviven con embarcacións amarradas a uns ganchos que ateigan os cons. Ó ser zona de traballo, vemos tamén unha gran acumulación de lixo derivado dos traballos do mar. Algo que agocha en moitos aspectos a gran xoia patrimonial que existe en Pedraserrada, unha das zonas máis emblemáticas da Arousa.

pedra2

Pedra Serrada (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

pedra1

Piorno (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

O ESTRAÑO CONXUNTO DE CARREIRÓN

 

unnamed (5)

Carreirón nunca deixa de ser un lugar ateigado de sorpresas, coma un espazo inacabable onde o visitante sempre descubre algo novo. Normalmente debido a aves, que tanto fuxen  e non se deixan ver, como que se dedican a revoar sobre un. Ou polas intensas cores da vexetación, tan diferentes segundo a época do ano, ou ese mencer, ou ese solpor, que nunca antes se nos dera por observar.

Pero nesta ocasión non é un froito da natureza a que fai que desviemos a nosa atención, senón un conxunto, que poderíamos dicir “escultórico”, aínda que resulta ben difiícil de definir. Trátase duns troncos encravados na area da praia, e moi ben plantados, diríamos, pois alí se erguían axenos ós fortes ventos destes días.

Unha figura destaca de entre o resto, un tronco delgado e o máis alto de todos. Semella querer ser un cruceiro, quizais nunha versión marítima, cunha nasa colgando no alto. As outras figuras tampouco desmerecen e a ningunha lle falta detalle de adornos de cunchas, piñas e demais.

Descoñecemos a qué se deben. Serán os xogos infantíns duns nenos, ou pode que a obra dalgún artista experimental. En todo caso, o conxunto, lonxe de pasar desapercibido, xoga ó despiste nunha das praias de Carreirón. Pode resultar unha imaxe inquedante, polo que é mellor non velo a certas horas…

unnamed (1)

unnamed (2)

unnamed (3)

unnamed (4)

unnamed

 

O MEXILLÓN DE GALICIA NA PRENSA FRANCESA (E NA GALEGA)

A finais da semana pasada, unha nova irrompía nas portadas dos principais xornais galegos, “Faro de Vigo” e “La voz de Galicia”. Os dous xornais aseguraban que Francia emitira unha alerta sanitaria despois da intoxicación de 73 persoas por mor, supostamente, do mexillón galego. Puidemos ler titulares como “una partida de mejillón gallego activa la alerta sanitaria en Francia” ou “la xunta arremete contra Francia por lanzar una alerta sanitaria sobre el mejillón gallego sin confirmarla“, estes aparecidos en “La voz de Galicia” ou “la Xunta acusa a Francia de emitir la alerta sanitaria del mejillón” e “Francia atribuye al mejillón gallego una intoxicación alimentaria de 70 personas“, no “Faro de Vigo”.

O simple feito duns titulares tan sentenciadores e rutilantes xa supón algo que está fora da normalidade, xa que con outras novas semellantes, tanto a administración como a prensa adoitan ser máis comedidos, para non perxudicar ó sector en cuestión. Pero, si os titulares eran así aquí en Galicia, cómo serían en Francia, que é onde a xente se intoxicou? Non sería raro atopar unhs titulares demonizando o mexillón galego, xa que 70 persoas intoxicadas son moitas e con menos motivos se encenden os ánimos.

Press review

 Nada máis lonxe da realidade. Utilizando os buscadores dos principais xornais franceses, “Le Monde”, Le Figaro”, “Le Croix”, “Libèration” e “L´Humanité”, e escribindo a frase “moules de Galice” (mexillón de Galicia), descobrimos que que na prensa francesa nin se menciona este episodio, algo realmente raro e incomprensible tratándose dunha alerta sanitaria, e sobre todo comparando coa prensa de aquí. Todos os xornais, repetimos, buscando “moules de Galice”, nos remiten a novas relacionadas coa catástrofe do Prestige e a novas gastronómicas. Todos, agás “Le Figaro”, onde atopamos un pequeno artigo có titular “Alerte aux moules venues d´Espagne” (alerta có mexillón chegado de España) referente ó sucedido en abril de 2013, coa retirada de mexillón galego en Francia. O artigo ten oito comentarios, dos que pouco hai que comentar, salvo dicir que nin se insulta nin se maltrata ó mexillón galego.

Por outro lado, utilizando xa un buscador xeral coa frase “moules de Galice” ou mesmo “moules de Galice intoxication”, vemos que a suposta alerta sanitaria non aparece por ningures, incluso en portais de internet especializados en temas de saúde. O único que atopamos é en relación a abril de 2013. Así, vemos un artigo en”Le Parisien” que ten 11 comentarios. De novo, o respecto polo producto galego é total, aínda que hai quen anima a consumir mexillón francés, algo que, por outra parte, non deixa de ser lóxico. Neste mesmo artigo, incluso, atopamos un comentario que defende o noso producto, ó tempo que se mostra crítico coa xestión francesa sobre o asunto:

gabax 13/04/2013 – 07h52

Les moules de Galice sont les meilleures moules d Europe. C est quand même bizarre qu elles n’intoxiquent que les français. Ensuite ce sera les fraises d Andalousie, les courgettes, et puis quoi encore? Ensuite on présente un démenti, quelques excuses bidon, mais le mal est déjà fait. Bizarre toutes ces histoires…

“O mexillón de Galicia é o mellor de Europa. É moi raro que non intoxiquen máis que ós franceses. Qué será despois, as fresas de Andalucía, os calabacíns? A continuación preséntase un desmentido, algunhas escusas falsas, pero o dano xa está feito. Moi raras todas estas historias…”

unnamed

Así pois, por un lado temos unha boa nova, que é que en Francia o noso mexilón non ten mala prensa, pero, qué sucedeu entón? Un artigo aparecido o 27 de agosto na edición galega do xornal “El Pais” danos as claves do acontecido. En Francia, efectivamente, hai ó redor de 70 persoas intoxicadas, pero as autoridades sanitarias descoñecen de qué. Levando a cabo unha investigación, Francia pideu informes sobre o mexillón galego, unha información confidencial e un feito que nunca debeu saír á luz. Cómo se filtrou á prensa, a día de hoxe, segue sendo un misterio. Francia nunca emitíu unha alerta sanitaria acusando ó mexillón, é máis, lonxe de pechar o mercado con Galicia, está igualando o nivel de ventas con Italia, o principal importador. Como se ve, Francia é un excelente cliente có que non se foi moi xusto estes días, a causa da manipulación.

Namentres, o sector traballa arreo para conseguir a unión de todos os productores. Os frentes abertos aínda son moitos, principalmente, a constante presencia da marea vermella que obriga que cada vez máis polígonos, e cada vez máis tempo, permanezan pechados. Esperemos que administración bote man neste asunto tan enérxica e rápidamente como o fixo coa alerta sanitaria francesa.

30 ANOS DA VOLTA Á AROUSA

O pasado sábado, a Volta á Arousa celebraba a súa trixésima edición. Lonxe queda xa aquela primeira regata do ano 84 onde os participantes, afecioados á recuperacións das clásicas dornas que cada vez estaban máis apartadas coa aparición do poliéster, se reunían e decidían facer unha competición, máis aló dun simple paseo. Con isto, as dornas e a navegación tradicional non só aseguraba a súa supervivencia, senón que tamén nacía unha fermosa regata que non ía deixar de celebrarse ano tras ano.

Naquela primeira ocasión foron unha vintena de dornas as participantes, mentes que ata 45 foron as presentes nos sábado. A competición en si estivo moi lonxe do ambiente festivo que se podería supor. A meteoroloxía invitaba a unha proba de extrema dureza para dar a volta a unha Illa que, xa normalmente, nunca anda escasa de vento.

Abandonos, quillas arriba, un mastro roto e ata polémica. Á Volta á Arousa 2014 non lle faltou ningún ingrediente para ser unha competición de altura, ó que se une a súa importancia histórica e cultural. Foron máis de tres horas frenéticas que remataba cunha embarcación gañadora: a Jalerna.

_DSC0433_regatavoltaarousaXXX

_DSC0483regatavoltaarousaXXX_02

_DSC0436_regatavoltaarousaXXX

_DSC0430_regatavoltaarousaXXX