O ESTRAÑO CONXUNTO DE CARREIRÓN

 

unnamed (5)

Carreirón nunca deixa de ser un lugar ateigado de sorpresas, coma un espazo inacabable onde o visitante sempre descubre algo novo. Normalmente debido a aves, que tanto fuxen  e non se deixan ver, como que se dedican a revoar sobre un. Ou polas intensas cores da vexetación, tan diferentes segundo a época do ano, ou ese mencer, ou ese solpor, que nunca antes se nos dera por observar.

Pero nesta ocasión non é un froito da natureza a que fai que desviemos a nosa atención, senón un conxunto, que poderíamos dicir “escultórico”, aínda que resulta ben difiícil de definir. Trátase duns troncos encravados na area da praia, e moi ben plantados, diríamos, pois alí se erguían axenos ós fortes ventos destes días.

Unha figura destaca de entre o resto, un tronco delgado e o máis alto de todos. Semella querer ser un cruceiro, quizais nunha versión marítima, cunha nasa colgando no alto. As outras figuras tampouco desmerecen e a ningunha lle falta detalle de adornos de cunchas, piñas e demais.

Descoñecemos a qué se deben. Serán os xogos infantíns duns nenos, ou pode que a obra dalgún artista experimental. En todo caso, o conxunto, lonxe de pasar desapercibido, xoga ó despiste nunha das praias de Carreirón. Pode resultar unha imaxe inquedante, polo que é mellor non velo a certas horas…

unnamed (1)

unnamed (2)

unnamed (3)

unnamed (4)

unnamed

 

Advertisements

O MEXILLÓN DE GALICIA NA PRENSA FRANCESA (E NA GALEGA)

A finais da semana pasada, unha nova irrompía nas portadas dos principais xornais galegos, “Faro de Vigo” e “La voz de Galicia”. Os dous xornais aseguraban que Francia emitira unha alerta sanitaria despois da intoxicación de 73 persoas por mor, supostamente, do mexillón galego. Puidemos ler titulares como “una partida de mejillón gallego activa la alerta sanitaria en Francia” ou “la xunta arremete contra Francia por lanzar una alerta sanitaria sobre el mejillón gallego sin confirmarla“, estes aparecidos en “La voz de Galicia” ou “la Xunta acusa a Francia de emitir la alerta sanitaria del mejillón” e “Francia atribuye al mejillón gallego una intoxicación alimentaria de 70 personas“, no “Faro de Vigo”.

O simple feito duns titulares tan sentenciadores e rutilantes xa supón algo que está fora da normalidade, xa que con outras novas semellantes, tanto a administración como a prensa adoitan ser máis comedidos, para non perxudicar ó sector en cuestión. Pero, si os titulares eran así aquí en Galicia, cómo serían en Francia, que é onde a xente se intoxicou? Non sería raro atopar unhs titulares demonizando o mexillón galego, xa que 70 persoas intoxicadas son moitas e con menos motivos se encenden os ánimos.

Press review

 Nada máis lonxe da realidade. Utilizando os buscadores dos principais xornais franceses, “Le Monde”, Le Figaro”, “Le Croix”, “Libèration” e “L´Humanité”, e escribindo a frase “moules de Galice” (mexillón de Galicia), descobrimos que que na prensa francesa nin se menciona este episodio, algo realmente raro e incomprensible tratándose dunha alerta sanitaria, e sobre todo comparando coa prensa de aquí. Todos os xornais, repetimos, buscando “moules de Galice”, nos remiten a novas relacionadas coa catástrofe do Prestige e a novas gastronómicas. Todos, agás “Le Figaro”, onde atopamos un pequeno artigo có titular “Alerte aux moules venues d´Espagne” (alerta có mexillón chegado de España) referente ó sucedido en abril de 2013, coa retirada de mexillón galego en Francia. O artigo ten oito comentarios, dos que pouco hai que comentar, salvo dicir que nin se insulta nin se maltrata ó mexillón galego.

Por outro lado, utilizando xa un buscador xeral coa frase “moules de Galice” ou mesmo “moules de Galice intoxication”, vemos que a suposta alerta sanitaria non aparece por ningures, incluso en portais de internet especializados en temas de saúde. O único que atopamos é en relación a abril de 2013. Así, vemos un artigo en”Le Parisien” que ten 11 comentarios. De novo, o respecto polo producto galego é total, aínda que hai quen anima a consumir mexillón francés, algo que, por outra parte, non deixa de ser lóxico. Neste mesmo artigo, incluso, atopamos un comentario que defende o noso producto, ó tempo que se mostra crítico coa xestión francesa sobre o asunto:

gabax 13/04/2013 – 07h52

Les moules de Galice sont les meilleures moules d Europe. C est quand même bizarre qu elles n’intoxiquent que les français. Ensuite ce sera les fraises d Andalousie, les courgettes, et puis quoi encore? Ensuite on présente un démenti, quelques excuses bidon, mais le mal est déjà fait. Bizarre toutes ces histoires…

“O mexillón de Galicia é o mellor de Europa. É moi raro que non intoxiquen máis que ós franceses. Qué será despois, as fresas de Andalucía, os calabacíns? A continuación preséntase un desmentido, algunhas escusas falsas, pero o dano xa está feito. Moi raras todas estas historias…”

unnamed

Así pois, por un lado temos unha boa nova, que é que en Francia o noso mexilón non ten mala prensa, pero, qué sucedeu entón? Un artigo aparecido o 27 de agosto na edición galega do xornal “El Pais” danos as claves do acontecido. En Francia, efectivamente, hai ó redor de 70 persoas intoxicadas, pero as autoridades sanitarias descoñecen de qué. Levando a cabo unha investigación, Francia pideu informes sobre o mexillón galego, unha información confidencial e un feito que nunca debeu saír á luz. Cómo se filtrou á prensa, a día de hoxe, segue sendo un misterio. Francia nunca emitíu unha alerta sanitaria acusando ó mexillón, é máis, lonxe de pechar o mercado con Galicia, está igualando o nivel de ventas con Italia, o principal importador. Como se ve, Francia é un excelente cliente có que non se foi moi xusto estes días, a causa da manipulación.

Namentres, o sector traballa arreo para conseguir a unión de todos os productores. Os frentes abertos aínda son moitos, principalmente, a constante presencia da marea vermella que obriga que cada vez máis polígonos, e cada vez máis tempo, permanezan pechados. Esperemos que administración bote man neste asunto tan enérxica e rápidamente como o fixo coa alerta sanitaria francesa.

30 ANOS DA VOLTA Á AROUSA

O pasado sábado, a Volta á Arousa celebraba a súa trixésima edición. Lonxe queda xa aquela primeira regata do ano 84 onde os participantes, afecioados á recuperacións das clásicas dornas que cada vez estaban máis apartadas coa aparición do poliéster, se reunían e decidían facer unha competición, máis aló dun simple paseo. Con isto, as dornas e a navegación tradicional non só aseguraba a súa supervivencia, senón que tamén nacía unha fermosa regata que non ía deixar de celebrarse ano tras ano.

Naquela primeira ocasión foron unha vintena de dornas as participantes, mentes que ata 45 foron as presentes nos sábado. A competición en si estivo moi lonxe do ambiente festivo que se podería supor. A meteoroloxía invitaba a unha proba de extrema dureza para dar a volta a unha Illa que, xa normalmente, nunca anda escasa de vento.

Abandonos, quillas arriba, un mastro roto e ata polémica. Á Volta á Arousa 2014 non lle faltou ningún ingrediente para ser unha competición de altura, ó que se une a súa importancia histórica e cultural. Foron máis de tres horas frenéticas que remataba cunha embarcación gañadora: a Jalerna.

_DSC0433_regatavoltaarousaXXX

_DSC0483regatavoltaarousaXXX_02

_DSC0436_regatavoltaarousaXXX

_DSC0430_regatavoltaarousaXXX

 

O “PRESIOSO” E O KOMAIRA, XUNTOS PARA ACOMPAÑAR Á REGATA CALMOSEIRA

O pasado sábado no Chufre viveuse un acontecemento que ben podería chamarse histórico. Dous galeóns, o Adelino e Manuel, ben apodado “Presioso” e o Komaira, que nada desmerece en beleza, desfilaron xuntos por primeira vez para dar a saída e acompañar ás dornas participantes na regata Calmoseira.

regata3

(imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Tan só o ano pasado, con motivo da saída da Volta ciclista a España en Vilanova, dunha concentración semellante de embarcacións antigas.

regata2

(imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Como adoita suceder coa meirande parte dos grandes acontecementos do verán da Arousa, a regata tamén estivo ameazada pola choiva. Aferrándose ás predicións meteorolóxicas, que aseguraban unha mellora do tempo de cara o mediodía, as asociacións organizadoras nunca pensaron nun aprazamento da regata. En todo caso, tan so se retrasaría un pouco a saída, como finalmente sucedeu.

regata

(imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

jalerna

A tripulación da Jalerna mándanos un saúdo. (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

Esta regata víñase realizando nos últimos anos en Cambados e era organizada pola Asociación Calmoseira, nacida para recuperar o galeón “Presioso”. Pero desta vez celebrouse na Arousa e contou coa colaboración da Asociación Komaira. Curiosamente, os dous galeóns son case da mesma “quinta” (de 1943 o Komaira e de 1944 o Presioso). Polo tanto son xa máis de 70 anos de historia os que sucaron o mar de arousa e unha chea de vidas, anécdotas, reciclaxes e historias mariñas as que suman entre os dous.

camilo-santi

(imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

_DSC0320_regatacalmoseira_020_002

_DSC0316_regatacalmoseira_020_002

Na regata participaron 23 dornas, que fixeron un percorrido que sorteaba bateas ata chegar ó Faro do Seixo. No que se refire á competición, a dorna Jhalerna, da Illa de Arousa, sitouse nun lugar destacado dende os primeiros compases da regata, lugar que non ían xa a abandoar, polo que se fixeron coa victoria. En segundo lugar, chegou a  tamén arousana Xarandeira, tamén con gran vantaxe sobre o resto dende o principio. A terceira en chegar foi a Mimela, tamén da Illa, que protagonizou unha gran remontada para acadar esa posición. A posterior celebración e entrega de premios celebrouse, como non podía se doutro xeito, no pub Con do Moucho.

_DSC0314_regatacalmoseira_018_002

Un mercante irrompe entre os dous galeóns.

Un mercante irrompe entre os dous galeóns. (imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

O PASO DO MEXILLÓN DA RÍA POLO PROGRAMA “MASTERCHEF”

O existoso programa gastronómico de TVE, Masterchef, está a piques de celebrar a súa gran final. Pero o programa, antes de chegar a ese punto, tivo unha parada moi importante no Grove. Xa no mes de marzo, os xornais se facían eco da presenza do equipo de gravación do programa no peirao do Grove. Todo respondía a unha campaña de publicidade que partía do concello da vila e da Xunta de Galicia.

Non se pode negar que a función de publicidade foi ben levada a cabo polos chefs e a presentadora do programa, pero no que se refire á comida ofrecida, pódese falar dun dos resultados máis desastrosos de toda a sua historia.

Os concursantes coñecen de preto o mexillón.

Os concursantes coñecen de preto o mexillón.

O periplo de “Masterchef” pola nosa terra comezaba con fermosas imaxes e non menos fermosas palabras da Ría e do Grove, onde centraba a sección do programa. A continuación, os concursantes embarcaban no “Chapelo”, convidados polo seu capitán, Alexandre, con gorra de Amegrove á cabeza. Tras unha breve explicación do cultivo do noso bivalvo insignia, os concursantes semellaban encantandos. Tanto é así que unha das concursantes, Vicky, incluso chegou a afirmar que con esa materia prima seguro que ós comensais lles ía encantar todo canto lles preparasen. E esa confianza xa facía que non se vaticinara nada bó.

A continuación chegaba a proba por equipos. Realizouse no restaurante de Pepe Vieira e consistía nun banquete, que serviría tamén de homenaxe, a un grupo de mexilloeiros e mariscadoras do Grove. O menú consitía, para un dos equipos, en empanada e mexillóns á mariñeira, mentres que o outro equipo prepararía empanada tamén e sopa de mexillóns. E isto xa era un tanto inusual, xa que en probas similares sempre se sirve, polo xeral, un entrante, un prato principal e un postre ós comensais, e non dous entrantes, coma neste caso.

O concursante Mateo.

O concursante Mateo.

Durante a preparación de tan laborioso menú, os concursantes xa familiarizados con esferificacións, nitróxeno líquido, reducións e demáis, víronse en serias dificultades para elaborar a empanada que as nosas nais e avoas cociñan tantas veces nos nosos fogares. Todos os concursantes tiveron un día moi desafortunado, pero este aínda foi peor para o concursante Mateo, capitán do equipo azul, que contaba coa vantaxe de ter a un membro máis nas súas filas que o equipo vermello.

Un dos grandes fallos que sentenciaron a nefasta actuación de Mateo e o seu equipo chegou cando un dos chefs do programa, vendo que non acababa de poñer a empanada no forno, lle preguntou, -“Tí canto pensas que tarda en facerse unha empanada?”- ó que o rapaz contesta -“10, 15 minutos”, e o chef ábrelle os ollos -“bótalle 40!”

Pero as contas non só lle fallaron nese sentido ó equipo azul. Faltando xa moi pouco para que rematara o tempo, percátanse que non hai mexillóns suficientes para rematar os pratos, polo que a correr se poñen a cocer máis. Pero o tempo non lles chega, polo que deciden quitar os mexillóns da empanada para facelos á mariñeira. Obviamente, as contas seguían sen dar, dando lugar a unha gran escaseza de mexillóns nos dous pratos.

No caso da empanada, cociñaron o rustrido facendo a parte a cebola e o pemento sen que ninguén se explicara porqué. Pero o peor chegaría cando o finalizar a coción da última empanada, un gran cacho se lles estragou ó intentar sacala da bandexa do forno. En consecuencia, seis comensais ficaron sen probala, algo inaudito, e incluso impensable, noutros capítulos de “Marterchef”.

Chefs do programa.

Chefs do programa.

Aínda así semella que pouco foi o que se perderon: unha empanada cruda, insulsa e con escasos mexillóns. O equipo vermello, aínda que gañou a proba, non correu mellor sorte. A empanada tiña defectos similares ós do equipo azul e a súa sopa de mexillóns, que nun principio ía levar tamén mero, quedou reducida a unha triste caldo con dous ou tres mexillóns por ración flotando.

O mellor de todo, foron as reacións dos mexilloeiros e mariscadoras que estaban alí. Con gran educación, foron moi correctos e medidos nas súas críticas, pero as súas caras dicíano todo. Os camareiros, tamén concursantes, tentaban aparentar alegría e presentaban con moito entusiasmo os pratos, pero eso era moi pouco para convencer ós comensais. Especialmente reveladora foi a cara de tristeza dunha mariscadora ante a empanada que lle acababan de servir.

Por último, se sinten mágoa do concursante Mateo, dicirlles que non teñen de qué preocuparse. Ó rapaz, só ten 20 anos, non se lle dan moi ben as empanadas, pero aínda así chegou á final, que se celebrará a próxima semana.

DO CAMPO DOS BUFOS Á PRAIA DOS MISTERIOS

Hai lugares que, sin saber moi ben porqué, fannos presentir algo. Están cheos de forza, de vida, e non pasan desapercibidos para ninguén. Na Arousa son moitos os lugares así, cubertos de area, terra, xestas e toxos; pero dos que sabemos, dalgunha forma, que antes alí era o centro da Arousa. Iso é o que ocorre nos arredores do Campelo, xusto baixo onde se supón que se atopaba o Campo dos Bufos.

Os perfís do solo permiten que os cimentos do paseo do faro permanezas á vista.

Os perfís do solo permiten que os cimentos do paseo do faro permanezan á vista.

O Campo dos Bufos era unha necrópole romana, aínda que a súa existencia pode remontarse ata a Prehistoria. Nos anos 50 excavouse alí e atopáronse restos de gran importancia: morea de cerámica, impresións de animais e sinais de antigas fortalezas da Idade de Ferro, Bronce ou Pedra. Desgraciadamente, despois diso, todo ficou no esquecemento e o Campo dos Bufos foi invadido pola maleza. Pero hoxe en día é a praia que se atopta baixo aquel lugar a que ensina unha chea de sorpresas e algunhas, incluso, van máis aló do arqueolóxico.

con curioso

Unha curiosa formación: así é como se aguanta este con da praia do Faro.

O solo en contacto coa praia, racha dunha maneira brusca, o cal permite descubrir grandes curiosidades, como capas de solos formados por cunchas e outros materiais similares. Pero, sen dúbida, o máis impresionante é a aparición dunha formación de pedra, un muro soterrado a carón da area, como aparecido da nada. Os arqueólogos afirman que se trata dun resto dunha antiga fábrica de salagre pertencente nada menos que á época romana.

cons

A praia do Faro está chea de espectaculares formaciós rochosas.

Non menos curioso e inquedante é a aparición de restos de tellas mesturadas coas pedras depositadas na area. Tellas, nun lugar no que non hai casas preto. Pero non son unhas tellas como as que todos coñecemos, son grosas, realizadas cunha especie de cemento formado por varios materias que están á vista. Os restos destas tellas son de formas suaves e redondeadas, debido á abrasión sufrida polo contacto coas pedras e os fenómenos meteorolóxicos. Aparecen soterradas nos perfís do solo, ata que a erosión fai que se desprendan e caian na praia. Supostamente, son tamén de orixe romana.

construcións

Curiosas e resistentes esculturas.

Estes restos, sen dúbida, non se atopan nun lugar doado para a súa conservación. Ademáis de estar sometidos á normativa da Dirección Xeral de Costas, trátase dunha zona meteorolóxicamente salvaxe, con fortes ventos e ondaxes, ademáis da continua cesión do solo. Por sorte, existen colectivos, sobre todo os nosos queridos Pandulleiros, dos que nos sentimos parte, que reivindican constantemente a protección e o estudo destes restos, así como a recuperación do noso pasado.

murete

Muro de pedras do que descoñecemos a súa utilidade.

Aínda que a zona do Campelo sempre foi moi transitada, foi a instalación dunha pasarela, que entronca cun camiño que percorre a zona ata chegar moi preto do Faro, a que fixo que cada día, e máis coa chegada do bo tempo, sexan moitos os paseantes que o percorren. E é que a paisaxe é impagable, desas que nunca se cansa un de ver, ademáis de estar relativamente preto do centro da Arousa.

muro

Detalle dos restos dun posible muro romano.

Pero, como dicíamos antes, a sorpresas e curiosidades da praia  van máis aló do histórico e arqueolóxico. Sen ir máis lonxe, as formas rochosas son caprichosas e espléndidas. Algunhas, incluso resultan ser rocambolescas formas da natureza, como un con que sobresae e que está apoiado nunha pequena pedra, que á súa vez se pousa noutra de forma triangular. Non dunha maneira moi estable, que digamos. Por non falar da ruptura do solo, que nos permite ver, dende os cimentos da pasarela ata o complicado xogo de raíces dunha árbore.

praia

Panorámica da praia.

Outras formas de orixe antrópico non son menos interesantes e curiosas. Unha especie de murete formado por pedras aliñeadas aparece sen que lle poidamos dar algunha explicación. Acaso protexe algo? Pero, o qué? Atopamos tamén na praia formacións que poderíamos chamar “escultóricas”, habituais tamén noutras praias da Arousa. Trásate de pedras pousadas en vertical unha sobre outra sobre un con. Semellas sinxelas, pero estas formacións resistiron todo o enorme inverno pasado coa súa morea de enormes temporais.

raíces

A rotura do solo permite ver o entramado de raíces das árbores.

Esta praia, non cabe dúbida, nunca podería ter sido un lugar coma os demáis, aínda que só sexa por estar situada baixo o Campo dos Bufos. Seguramente, aínda hai alguén alí que se esperta ó amencer, e se pregunta qué serán esas estructuras de madeira que ateigan o mar, ou eses enormes animais mecánicos que sucan o mar ó tempo emiten sons atronadores coas bucinas. Seguramente, esta persoa mira ó seu arredor e se pregunta, igual que nos, qué pasou có seu poboado.

tellas romanas

Posibles tellas romanas.

MIL E UNHA VIDAS DO KOMAIRA

Había unha vez un vello mariñeiro, que hoxe coñecemos como Komaira, que comezou unha particular e prodixiosa singradura dende os asteleiros de O Freixo no ano 1943, cando aínda se chamaba “Marcelino”. Dende aquela, o antigo “Marcelino” había de pasar por infinidade de peripecias e actividades.

komaira1

(imaxe: Marcos Cancelas Dozo)

O Komaira foi nos seus inicios un barco de carga que transportaba materiais, como por exemplo area, e tamén marisco. Pero, sobre todo, o actual Komaira é o exemplo vivo do clásico barco bateeiro “de toda a vida”, actividade que había de realizar durante moitos en anos en diversos pobos da Ría e, por suposto, tamén da Arousa.

Posteriormente, o barco foi adquirido pola conserveira Komaria, de quen había de herdar o seu nome. Nesa etapa dedicábase ó transporte de mercancía, aínda que tempo máis tarde volvería á actividade bateeira. Logo, cando semellaba que chegaba o fin dos días do galeón, varios rapaces da Arousa, coñecendo a súa historia, rescataron do desguace ó Komaira.

komaira2

O seu propósito foi recuperar esta xoia do noso mar. Pero non era unha tarefa doada. Era necesario invertir moito tempo e unha gran cantidade de cartos. O tempo, simplemente puxeron o deles e, para os cartos, non dubidaron en iniciar unha unha incansable actividade. Crearon a “Asociación Cultural Komaira”, mediante a cal organizaron concertos, rastros, así como a venta de lotería e camisetas.

komaira4

Entre as restauración que se realizaron destaca o do mítico motor Barreiros, que inicialmente pertencía a un camión e que foi adapatado para o mar en 1950. Ese motor é o mesmo có que hoxe navega o Komaira.

komaira5

O galeón máis antigo de cantos se teñen restaurados vive hoxe unha xubilación dourada. A iniciativa e inquetude destes rapaces arousáns lograron que a Arousa aumentara o seu patrimonio histórico e que todos o poidamos observar. Na actualidade, o Komaira é reclamado para grandes eventos, como os Encontros de Embarcacións tradicionais ou a saída da Volta Ciclista a España no pasado verán. E tamén, como non, gosta de sair a navegar en tardes apacibles, sen poder evitar deixar coa boca aberta a todos cantos pasan ó seu carón.

 

Dedicado a Maite. D.E.P.